25 marca 2026 roku w Sali Senatu Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie odbyło się seminarium koła Naukowego Badań Społecznych SERCH. Podczas którego zainteresowani goście mogli się dowiedzieć o wynikach badań, które studenci zrealizowali w 2025 roku.
Podczas wydarzenia czołowi badacze Koła Naukowego Badań Społecznych SEARCH - Marlena Szczur i Dominik Stojak - opowiedzieli publiczności o dwóch badaniach, przeprowadzonych dzięki konkursowi na studenckie projekty naukowe. Badania były także związane z zadaniami, jakie Uczelnia postawiła sobie w Planie Równości Płci na lata 2022-2025, a należała do nich diagnoza sytuacji studentów na rzeszowskim rynku pracy pod kątem równouprawnienia i działań antydyskryminacyjnych.
Liderka koła SEARCH, lic. Marlena Szczur, wygłosiła referat oparty na projekcie RISE, pt. „Płeć (nie)znacząca? Badania nad systemami wsparcia kariery studentów w Rzeszowie z perspektywy tożsamości płciowej”. Prezentacja skupiała się na identyfikacji problemów z pracą rzeszowskich studentów największych czterech uczelni, między innymi pod katem różnic płciowych oraz osiągnięć akademickich. Badanie udało się zrealizować dzięki współpracy z Politechniką Rzeszowską, Uniwersytetem Rzeszowskim oraz WSPiA – Rzeszowską Szkołą Wyższą.
Z kolei lic. Dominik Stojak opowiedział o odkrywaniu uprzedzeń związanych z płcią i tożsamością płciową w generatywnej sztucznej inteligencji dzięki projektowi ALI. Referat nosił tytuł „Antygeneratory tożsamości: jak narzędzia GenAI reprodukują nierówności płciowe?”. Jak wynika z badań młodych akademików, powszechnie używane narzędzia oparte na generatywnej sztucznej inteligencji powielają wiele stereotypów, zakorzenionych w kulturze od dawna. Grozi to niebezpiecznymi zjawiskami społecznymi i psychologicznymi zarówno dla użytkowników tych narzędzi, jak i odbiorców komunikatów, zawierających obrazy czy teksty generowane przez AI.
Przeczytaj także: Nie "scrolluj" swojej przyszłości! Weź branżę pod lupę i "kliknij" w karierę
Oba wykłady wytworzyły żywą dyskusję nawiązującą do tematyki badań i pytania, na które prelegenci i opiekunka merytoryczna koła SERCH - Dr Iwona Leonowicz-Bukała – z chęcią odpowiadali. Po zakończeniu seminarium liderzy udzielili wywiadu na temat swoich badań oraz działalności koła.
Ilona Woś: Na czym polega dzielność koła SEARCH?
Marlena Szczur: Głównie skupiamy się na badaniach społecznych- wiele osób na początku nie wierzyło, że do koła zgłoszą się studenci zainteresowani przeprowadzaniem badań. Od samego początku zajmujemy się przygotowaniem i realizacją niezależnych projektów badawczych, zresztą nasza opiekunka zapowiedziała to na pierwszym spotkaniu – interesują nas badania i rozwijanie naszych kwalifikacji analitycznych, metodologicznych, a także opracowania wyników badań, ich prezentacji i publikacji. Obecnie na przykład prowadzimy badania wśród studentów w Rzeszowie. Rozmawiamy o ich doświadczeniach związanych z karierą zawodową oraz naukową. Również współpracujemy z innymi katedrami i zespołami badawczymi uczelni, przykładowo Pracownią Eksperymentów Cyfrowych dr Leonowicz-Bukały, gdzie prowadzimy badania generatywnej sztucznej inteligencji, o których mówił dzisiaj Dominik.
Dominik Stojak: Nasze koło naukowe jest świetnym miejscem wprowadzenia studentów do realnych badań naukowych – jesteśmy co chwilę zachęcani do prowadzenia własnych, wdrażania w życie swoich pomysłów. Zbieramy dzięki temu kolejne doświadczenia. Jest to głównie pomocne w przypadku pracy licencjackiej, magisterskiej, ale również w późniejszej karierze naukowej, na którą ostrzymy sobie zęby! Może też ciekawą informacją dla Czytelników, potencjalnie zainteresowanych współpracą, jest, że pracujemy w języku angielskim, gdyż większość osób w kole studiuje na kierunkach anglojęzycznych. To nie było planowane od początku, ale tak wyszło i działa, dzięki temu codziennie używamy języka nauki w praktyce.
IW: Jak wyglądały przygotowania do seminarium – przedstawiliście efekty dwóch dużych projektów naukowych. Czy wszystko szło bezproblemowo czy spotkały was jakieś trudności?
MS: Niestety w życiu nigdy nic nie idzie gładko i mieliśmy również problemy. Nie byliśmy pewni, czy studenci pozostałych uczelni będą zainteresowani badaniem, jednak odzew końcowo był pozytywny. Udało nam się zgromadzić niemal 600 ankiet od studentów polsko- i anglojęzycznych, więc mamy wyniki porównawcze dla różnych typów studentów. Chcieliśmy poznać sytuację zawodową naszej społeczności tutaj w Rzeszowie, może coś uda się poprawić, komuś pomóc.
Jeśli chodzi natomiast o prace związane z sztuczną inteligencją, czasami już powątpiewaliśmy, czy to co robimy jest warte tego przez co musimy przejść. Czasami musieliśmy generować ponad 1000 obrazków i później jeszcze kodować je w Excelu, to było bardzo męczące i obciążające doświadczenie, choć po wynikach widzimy, że jednak było warto.
DS: Wygenerowaliśmy w ciągu kilku dni dokładnie 1091 wygenerowanych obrazków. Większość wyglądała generycznie, bardzo podobnie, więc to było bardzo mozolne, pracochłonne. Tyle o samym badaniu. Jeśli chodzi o przygotowywanie do wystąpienia, ilość danych też powodowała wydłużenie czasu ich opracowania. Musieliśmy okroić materiał tak żeby dopasować go do trzydziestominutowej prezentacji, co było dość problematyczne, ale daliśmy radę.
MS: Na końcu najfajniejsze jest uczucie tego, że widzimy efekty ciężkiej pracy przynoszącej korzyści. To tak naprawdę napędza nas do dalszych działań.
IW: Jak długo zajęły przygotowania do tego wydarzenia, które było zwieńczeniem projektów?
MS: Ogólnie samo zbieranie ankiet do mojego projektu trwało od marca do grudnia 2025 r.. Jeśli chodzi o przygotowywanie całego badania i ankiety, to też musieliśmy otrzymać pozytywną opinię od komisji do spraw etyki naszej uczelni. Ogólnie cały proces trwał dosyć długo jak i samo przedstawienie później wizualne tych zebranych informacji, opracowanie materiału, żeby był atrakcyjny i zrozumiały dla odbiorców. Jednak w grupie siła i mamy dosyć dużo osób w naszym kole, które są chętne do pomocy. W moim badaniu pomogła mi Zuzanna Özarslan - przy analizie zebranych danych. Bez niej prawdopodobnie nie zdążyłabym w dniu dzisiejszym przedstawić wyników. Studiujemy Analitykę danych w biznesie, więc to doświadczenie przyda nam się w przyszłości.
IW: Jak wygląda społeczność waszego koła? Czy są to osoby z różnych kierunków?
MS: Nasze koło działa głównie w języku angielskim, jak wspomniał Dominik, łącząc często osoby z różnymi doświadczeniami. Ja jestem na przykład obecnie na analityce biznesowej z Zuzą z naszego koła. A mamy też osoby z Game Design and Development na anglojęzycznej Informatyce oraz z Digital Marketingu II stopnia. Właśnie dzięki temu możemy zebrać wiele różnych perspektyw na ten sam problem i finalnie stworzyć razem coś naprawdę fajnego. Czego też często nie moglibyśmy wykonać w składzie tylko osób, z którymi zazwyczaj pracujemy. Jednak środowisko wpływa na nasze opinie, a w tym przypadku opinie czasami są bardzo różne.
IW: To już ostatnie pytanie. Czy macie jakieś dalsze plany na rozwój koła?
MS: Jeśli chodzi o nasze koło, to staramy się wspierać studentów w rozwoju swojej kariery naukowej. Zachęcamy ich do uczestnictwa w konferencjach. Jeśli chodzi o ten semestr niedawno Dominik, Solas i Zuza byli na międzynarodowej konferencji naukowej na UMCS w Lublinie poświęconej zjawisku AI-zacji.
Teraz przygotowywaliśmy seminarium, a dopiero mamy marzec. Mamy dużo planów, jeśli chodzi o seminaria, konferencje oraz badania. Jedno z naszych kolejnych badań dostało też obecnie dofinansowanie w konkursie na projekty badawcze kół naukowych na rok 2026: A(I)political: Human discernment of AI-generated political disinformation, który opiera się na generatorach wideo.
W projektach badawczych RISE i ALI pracowali, oprócz liderów, członkowie koła: Ana Gigiashwili, Yahor Kaskevych, Aibota Igbay, Adam Młynarczyk, Katarzyna Pękala, Arsen Kairola, Tetyana Kostyrko.
Od kwietnia 2026 r. funkcję lider* koła pełni Solas Kraskovskych – Marlena wkrótce kończy studia i skupia się obecnie na finalizacji pracy magisterskiej.
Aby dostać się do koła SEARCH, wystarczy znać angielski na poziomie średniozaawansowanym oraz – jak mówią członkowie – spełnić tajne kryteria kognitywne.
